Triết gia bàn về giáo dục

 TRIẾT GIA bàn về GIÁO DỤC – tiếp theo.

1 – Trước hết tôi phải nói ngay kẻo quí vị hiểu nhầm, rằng Triết gia không phải tôi. Tôi thường lôi các triết gia ra, rồi giới thiệu với quí vị những tư tưởng của họ, chẳng hạn triết gia bàn về tình yêu, triết gia bàn về giáo dục, triết gia bàn về nghệ thuật.v.v.. Bởi lẽ, lịch sử triết lý phương tây, các triết gia bàn về đủ thứ....

Đáng tiếc là, những lời bàn của họ hầu hết đều trở thành nền tảng cho các môn khoa học hiện đại, bởi lẽ, các triết gia lừng danh trong lịch sử, phần lớn họ đồng thời là nhà khoa học trứ danh.

2 – Vài bạn bảo triết học là thứ không thực tế, thật chán chết! Anh bạn Khuất Dương Hiền nhà thơ, nhà đắp tượng mõm vẩu trứ danh bạn tôi còn bài xích tôi rằng, quân triết là quân vô dụng, he he khiến tôi rất phiền muộn. 

Các bạn thân mến! Người phương Tây đến với văn minh – tức là khoa học thì phát triển, chính trị thì dân chủ, con người thì tao nhã .... – trước người Phương Đông hàng trăm năm, ấy là nhờ TƯ TƯỞNG của họ phát triển từ rất lâu đời. 

Não người có chức năng đặt câu hỏi và băn khoăn trước mọi thứ!

Não động vật thì chỉ có chức năng phục tùng, theo thói quen thôi, chúng không có khả năng đặt các câu hỏi.

Đặt câu hỏi rồi tìm câu trả lời, rồi phê phán. Đó là hành trình tư tưởng nói chung của con người và của các triết gia.

Đáng mừng là, có những người, thậm chí có cả dân tộc,  còn không có khả năng đặt câu hỏi!

Họ chỉ có khả năng bắt chước, mà bắt chước thì.... rất nhiều động vật có khả năng đó!

3 – Về Giáo dục con người, thì từ thời cổ đại anh Platon – đại triết gia xứ Hy Lạp – đã từng biên trong cuốn Cộng Hòa trứ danh của anh, rằng con người nên dạy dỗ thế nào, đào tạo thế nào để trở thành công dân tốt cho một nền cộng hòa lý tưởng. Học trò của anh, nhà bác học Aristotle, trong cuốn Chính trị luận, cũng dành hẳn một chương nói về giáo dục công dân, từ trẻ thơ đến trưởng thành.

Trước công nguyên hàng trăm năm, nhưng tư tưởng các anh ấy thật kinh khủng, bởi vậy, sách của các anh ấy vẫn được in, vẫn là cẩm nang cho các nhà chính trị, giáo dục.v.v.. thời hiện đại.

Nhiều triết gia lừng danh sau này, tuy không viết riêng về giáo dục, nhưng tư tưởng của họ về giáo dục con người,  được thể hiện trong những công trình triết học của họ, ví dụ như I. Kant xem con người là sinh vật có phẩm giá, vậy giáo dục chính là xây đắp phẩm giá, bất cứ hành động nào có tính hủy hoại phẩm giá, đều là phản giáo dục ( ví dụ việc bắt trẻ con quì cả tiếng đồng hồ, là xây đắp phẩm giá hay hủy hoại nó, tùy các anh chị xét đoán)

Trứ danh nhất phải kể đến anh J.J Rousseau ( Giăng giắc Rút xô) với tác phẩm “Emile hay là về giáo dục”, trước tác được các nhà ngâm cíu mệnh danh là triết lý nhân bản về giáo dục.

Cụ Phan Châu Trinh – có thể xem là nhà giáo dục hiện đại đâu tiên ở xứ răng vàng – sinh thời có nói câu nổi tiếng “ Trung học Mạnh Kha, tây học Lư Thoa”, nghĩa là cái sự học tàu về giáo dục thì có anh Mạnh tử, và tây thì có anh Rút xô.

Nhưng, với tôi, tôi khoái cuốn “ Vài suy nghĩ về giáo dục” của anh Jonh Loke, bởi lẽ, cuốn sách khá mỏng và phù hợp với quân mõm vẩu. He he...

Anh Jonh Loke trứ danh được xem là cha đẻ của nên “ dân chủ tư sản”, tư tưởng của anh là nền móng của Hiến pháp nước Mỹ. Các nhà lập pháp Mỹ, khi biên tuyên ngôn độc lập, có câu “ Con người sinh ra có quyền sống, quyền tự do và quyền miu cầu hạnh phúc .... đó là quyền tự nhiên bất khả xâm phạm”  -  ấy là thuổng từ anh Jonh Loke.

Trong cuốn sách mỏng dính bàn về giáo dục, anh biên rất hay, có đoạn anh phân tích đại ý rằng “ trẻ con là con người thiếu lý trí, bởi vậy, giáo dục là sự HƯỚNG DẪN” sau này, khi chúng trưởng thành, người giáo dục trở thành BẠN BÈ. ( đại loại như thầy giáo, phụ huynh.... chính là bạn của con cái, của học trò)

Bởi vậy, anh khuyên, “  Người hướng dẫn lũ trẻ phải là người KHÔN NGOAN”

Theo tôi hiểu, ý anh ý là, đừng để cho lũ ngốc đến gần bọn trẻ.

Bởi lẽ “ Sự giáo dục bằng bạo lực, sẽ biến lũ trẻ thành kẻ phục tùng bởi sợ hãi” (giống dạy chó) thì sản phẩm tương lai ta sẽ có “ những kẻ độc ác” cho nên thay vì có những Người Bạn, “ ta luôn có kẻ đối đầu với chúng ta”

Thật hay ho! 

Dường như ngài Jonh Loke đã giải thích, vì sao quân răng vàng chém nhau như bổ củi, chuyên bật lại ông bô bà bô, thậm chí tẩn luôn đấng sinh thành.

Anh ấy cũng nhấn mạnh rằng, vì thiếu lý trí, nên trẻ con phải được rèn tính kỷ luật, thực chất là hướng dẫn để chúng nhận thức, kỷ luật là cần thiết. Quá trình này cần tính kiên nhẫn của người lớn – chú ý là người hướng dẫn phải là người KHÔN NGOAN nhé!

Rất tiếc, ở xứ răng vẩu, người dạy trẻ đa số thiếu KHÔN NGOAN, từ phổ thông gọi là lũ NGU.

Quê hương mình, rất nhiều thứ sai mẹ từ nền tảng.

Bởi chúng từ chối TƯ TƯỞNG nền tảng mà người văn minh đã trải qua, chúng dè bỉu triết học. He he triết triết cái đéo gì! Chả thực tế gì cả!

Cái việc thực tế nhất là kiếm sống – ngoại trừ người làm thuê, hoặc người ăn lương ở các cơ quan nhà nước – phần còn lại, dù là bà bán trà đá vỉa hè đến các doanh nhân chủ doanh nghiệp lớn, họ đều tham gia vào cái gọi là “ Nền kinh tế thị trường”

Và cha đẻ nền “ Kinh tế thị trường” là ngài Adam Smith, một triết gia lừng danh.

Và họ cũng chả cần biết ông ấy là ai, tư tưởng ông ấy là gì!

Cần gì tư tưởng chứ!

Người ta làm thế nào thì mình BẮT CHƯỚC mà làm, tư tưởng cái đéo gì, triết chủng làm cái đéo gì, ơ hay!

Và đến giờ, họ vẫn cần GIẢI CÍU cái này, cái kia.... chỉ vì họ làm KINH TẾ mà chả hiểu đéo gì về KINH TẾ cả. Họ làm kinh tế kiểu thế kỷ 19

Làm giáo dục, mà chả có nền tảng tư tưởng, hay TRIẾT LÝ GIÁO DỤC nào cả!

Làm kinh tế cũng vậy...

Bóng đá, thể thao cũng vậy! ( nên nhớ ông Alex gì gì của MU, là triết gia đấy nhé! Triết gia bóng đá)

Và mọi thứ đều như vậy!

Nên tình hình phải vậy thôi!

He he....vcl!

Ảnh minh họa chôm trên mạng