Ta là ai

 TA LÀ AI

Đọc bài biên anh triết za mõm vuông Bác Văn Vương, vớ được cái link  “ Diễn từ nhận giải thưởng Phan Châu Trinh” của bác gì ngâm cíu văn hóa ở hải ngoại. Nội dung diễn từ phải nói rất cảm động, người đọc chắc chắn sẽ xốn xang rơi lệ - bởi cảm động, xúc động…là đặc tính người Việt – tuy nhiên, cái khiến ta cảm động đôi khi lại là cái rất tào lao.

Tôi không nói gì về bác gì nhận giải, vì tôi không biết bác, cũng không nói về cái “ Diễn từ” cảm động ấy hay đến mức nào, ai muốn thưởng thức, tự gúc mà đọc.

Tút này tôi tham luận với quí bằng hĩu mõm vuông của tôi về câu hỏi “ Ta là ai”. 

Trong diễn từ của bác gì, cả phần đầu dài dằng dặc lê thê cảm động của bác ấy, bác ấy chỉ muốn nói rằng đã đến lúc dân tộc ta cần đặt câu hỏi cho mình “ Ta là ai”

Câu hỏi này thực ra, quí anh chị thân mến ạ, có từ thủa loài người biết đi bằng hai chân và bắt đầu dùng tới não – là thứ mà thiên nhiên ban cho riêng loài người – để tư duy.

Nghĩa là, khi một đám đông vượn người còn lổm ngổm cắm mặt xuống đất mò mẫm hái lượm kiến ăn, thì đã có một con vượn ngẩng lên nhìn trời, mặt đuỗn ra và tự hỏi : Ta là ai, ta sinh ra trên thế giới này để làm gì, và ta sẽ đi về đâu?

Nghĩa là những câu hỏi đã xuất hiện cùng với lịch sử tư tưởng, hay nói cách khác, nó bắt đầu đánh dấu sự hiện diện của TƯ TƯỞNG.

Anh Xocrat triết gia bạn tôi – sống khoảng vài trăm niên trước công nguyên – đã có một mệnh đề lừng danh, mệnh đề khiến ông trở thành ông tổ của các loại triết học phản tư sau này “ Hỡi con người, hãy tự hiểu mình”

Vâng, tư tưởng loài người đặt vấn đề, đặt câu hỏi này từ lâu, quá lâu rồi, mà bây giờ bác gì mới kêu gọi dân tộc ta nên đặt câu hỏi “ Ta là ai” để nhận diện mình thì QUÁ MUỘN và hơi TÀO LAO.

Tuy nhiên, dân tộc ta đã bao giờ đặt câu hỏi như vậy chưa? Nếu bảo chưa, hóa ra bảo dân tộc ta không hề có tư duy à? Bố náo!

Sự thật là, câu hỏi đó được đặt ra từ lâu rồi, lâu lắm rồi các anh các chị ạ! Không chỉ được đặt ra, mà đã được trả lời rồi, từ trong lịch sử cơ, không tin anh chị đọc lại sử.

Câu hỏi đã được trả lời, và ai cũng biết : Ta là con rồng cháu tiên, ta là cần cù thông minh bất khuất, ta là văn minh văn hiến lâu đời, ta là bản sắc thế này thế kia…

Nghĩa là mọi thứ tuyệt vời nhất của loài người, ta có cả, và đó chính là ta!

Anh Gút ta vơ dờ Bon người Pháp viết tác phẩm lừng danh ngâm cứu về tâm lý các dân tộc, anh ta đi một kết luận cũng rất lừng danh, rằng “ Tính cách dân tộc làm nên số phận dân tộc”, tôi dựa vào đó để phát biểu mệnh đề đảo là “ Từ số phận dân tộc có thể suy ra tính cách dân tộc”.

Các anh chị đã đọc sử, đã biết dân tộc ta hình thành từ 4 nghìn năm trước.  Nghĩa là, với 4 nghìn năm đó, anh chi đã thấy được phần nào số phận của dân tộc, và từ đó đoán ra tính cách dân tộc, phỏng ạ!

Vậy thì bốn nghìn năm sau, dân tộc ta có khác đi không, phụ thuộc vào việc dân tộc ta có thay đổi được tính cách hay không?

Vậy câu hỏi nên đặt ra ở thời điểm này không phải là “ Ta là ai” mà phải là “ Ta có đúng như vậy không?”

Nghĩa là cái câu trả lời mà xưa nay ta được học, được biết ấy, có thật là như thế không?

 ( Hết phần 1, mai biên tiếp)

Ảnh chôm trên mạng