TRIẾT Học về NHÀ NƯỚC

 TRIẾT HỌC 

1 – Nhà nước hiện đại là gì?

A nhỏ - Các ông bà học triết thể nào cũng được học về các hình thái nhà nước – theo cách phân loại mác xít – kiểu “ nhà nước chiếm hữu nô lệ”, “ nhà nước phong kiến”, “ nhà nước tư sản”, “ nhà nước vô sản”.v.v.. và bản chất các hình thức nhà nước đều do bản chất hình thái kinh tế hạ tầng qui định.

Tôi không lằng nhằng thế, tôi chỉ chia ra hai loại, nhà nước hiện đại và nhà nước … tiền hiện đại, thế thôi!

Nhà nước tiền hiện đại là loại nhà nước được thiết kế từ trên, kiểu … xây nhà từ nóc vậy, tức là nhà nước do ông trời sắp đặt.

Tôi cứ khởi nghiệp như Lưu Bang, tụ tập một lũ thảo khấu phạng nhau với chính quyền, đoạt được ngai vàng thì xưng ngôi “ thiên tử”, mà thiên tử là con giời, tức là tôi nhận “ mệnh giời” mà cai quản giang sơn, ban bố luật pháp.v.v...

Rồi khi tôi ngỏm tôi sẽ truyền lại cho con tôi, con tôi đương nhiên cũng là “ nhận mệnh trời” mà lên ngôi cửu ngũ – cửu ngũ là gì thì tra mẹ gúc – và lại tiếp tục cai trị bằng ý chí của nó, có thể nó sẽ vứt mẹ hết luật của tôi và làm ra luật mới…

Các nhà nước tiền hiện đại phương tây, căn bản cũng theo “ ý chí” của thần linh, của thiên chúa.v.v…tương tự như vậy.

Và khi một nhà nước suy tàn, bị thế lực khác trỗi dậy, có thể do nội bộ đấu đá, có thể do bần nông nổi loạn.v.v.. và ngai vàng lại bị cướp, thế lực lên ngai lại do “nhận mệnh trời” mà cai trị thiên hạ.

B nhỏ - Nhà nước hiện đại là nhà nước được thiết kế ngược lại, từ dưới lên, tức là do người dân bầu ra, là những nhà nước kiểu dân chủ tư sản hoặc nhà nước vô sản sau này, không có “ mệnh giời” nào hết.

Mệnh giời tức là “ ý chí phổ biến”, là nguyện vọng của nhân dân.

Nhân dân tư sản thì có nhà nước dân chủ tư sản, nhân dân vô sản và bần nông thì có nhà nước … dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Tuy nhiên, nhà nước hiện đại cũng có hai loại, loại dân chủ và loại chuyên chế.

2 – Những triết gia về nhà nước hiện đại

A – Thomas Hobbes ( sinh 1588 – ngỏm 1679)

Anh này là triết gia người Anh, được xem là triết gia đầu tiên lý luận về nhà nước hiện đại. Tư tưởng căn bản của anh dựa trên tiền giả định rằng, con người trong tự nhiên rất tàn bạo, cắn xe nhau như chó, đó là thời mà “ con người là chó sói của con người”, rằng trước khi có nhà nước thì chỉ có những “ cuộc chiến của tất cả chống lại tất cả”

Có lý phết nhở!

Giờ cứ cho tự do, không nhà nước, không pháp luật xem, chả suốt ngày giết nhau, phạng nhau, cướp của nhau. Riêng tôi sẽ đi tìm vợ đẹp của đại gia để … hiếp!

Bởi vậy, để sống được với nhau và hợp tác làm ăn, con người cần phải “ ủy quyền” cho một nhóm trung gian, nhóm này nhận “ ủy quyền” để duy trì trật tự chung, và nhà nước ra đời từ sự ủy quyền đó, gọi là “ Khế ước xã hội”

Ủy quyền chính là từ bỏ một phần “quyền tự do” của mình, để trao nó cho nhà nước.

Bởi vậy, theo Thomas Hobber, nhà nước muốn quản trị xã hội tốt thì phải có quyền lực vô biên, sẵn sàng vì lợi ích chung, lợi ích cộng đồng mà hy sinh lợi ích cá nhân, hay nói cách khác, mỗi cá nhân đã từ bỏ quyền của mình để tạo ra cái “ khế ước” chung, trao quyền lực tuyệt đối cho nhà nước…

Tóm lại, nhà nước phải có sức mạnh để ngăn ngừa việc các anh chị  phạng nhau và ngăn ngừa cả ngoại bang phạng vào.

Nhà nước có quyền trấn áp, kết án, bỏ tù, thậm chí xử tử … cả người vô tôi, nếu việc đó có lợi cho trị an đất nước và nghĩa vụ của người dân là vâng lời.

Anh triết gia này được xem là cha đẻ của những nhà nước chuyên chế hiện đại.

B nhỏ - Jean – Jacque Rousseau ( sinh 1712 ngỏm 1778)

Anh này là triết gia Pháp thời khai sáng, rất lừng danh mà nhiều bạn biết tên, đọc mẹ là Giăng Giắc Rút Sô cho dễ…

Rút Sô quyết liệt phản đối tư tưởng của Thomas Hobber, vì tiền giả định của anh cũng khác mẹ của Hobber. Với Rút Sô, bản chất con người trong tự nhiên là hoàn toàn tử tế và thiện lành, chính đời sống hiện đại mới làm con người … tha hóa thành xấu xa và độc ác.

Anh có vẻ khá giống với Lão Tử bên tào nhỉ?

Và, Rút Xô thường được xem là cha đẻ của cách mạng Pháp, vì anh bênh vực quyền của con người, đặc biệt người bình dân, bần nông nghèo khổ. Anh sáng tác hẳn cuốn “ Khế ước xã hội” hòng tìm ra một nhà nước trong đó, quyền của nhà nước là bảo vệ con người và bản thân con người cũng không phải tử bỏ tự do trong nhà nước.v.v…

Kiểu nhà nước của “quần chúng làm chủ” này đôi khi cứ loạn xà ngầu vì khi đó, ông buôn mắm tôm cũng lý luận như triết gia và dứt khoát không chịu phục ông tiến sĩ triết học. Kiểu “ bố mày cũng triết học mắm tôm đây, ờ…”

Anh chính là tác giả của những “ nhà nước của các bần nông” trên thế giới, ở đó ai cũng tự do và ai cũng … có quyền. Nhà nước này tất nhiên khó mà tồn tại, sau này bị K. Marx phê phán là “ không tưởng”

C nhỏ - Jonh Loke ( sinh 1632 ngỏm 1704)

Ông kễnh này thì quá lừng danh, được xem là cha đẻ của nhà nước dân chủ tư sản hiện đại. Chính tinh thần cuốn “ khảo luận về chính quyền số 2” đã làm nền tảng cho hiến pháp mỹ lừng danh sau này.

Vậy anh này thông thái chỗ nào?

Anh phủ định tư tưởng của Hobber, rằng trong tự nhiên thì chỉ có hỗn loạn, rằng chỉ có cướp giết hiếp loạn xà ngầu, và anh cũng không hoàn toàn đồng ý với Rút xô rằng trong tự nhiên thì con người toàn thiện lành …. như bụt cả!

Ngay trong tự nhiên, chúng ta đã bị điều chỉnh rồi, nghĩa là chúng ta có những quyền hạn và nghĩa vụ do chính tự nhiên ban bố và chúng ta, những sinh vật có lý trí phải thực hiện. Nói cách khác, ngay trong tự nhiên đã xuất hiện những quyền mà con người đã chấp hành, khi con người ý thức mình là con người, trước khi có nhà nước.

Từ đó anh mới đặt ra khái niệm “ Quyền tự nhiên” 

He he… và các vĩ nhân sau này thuổng của anh rất nhiều, bao gồm cha già nước mỹ và cả cha già quê mình, kiểu:

“ Con người sinh ra có quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc, đó là QUYỀN TỰ NHIÊN … bất khả xâm phạm” 

Và nhà nước công chính là nhà nước bảo vệ và bảo đảm những quyền tự nhiên ấy.

Thôi, triết học biên dài quá, đéo ai đọc!

Nhân tiện các anh chị nên nghĩ về tinh thần luật pháp “ kiên quyết không bỏ lọt tội phạm” và tư tưởng “ thà bỏ lọt tội phạm chứ không xử oan người vô tội” là từ mô hình nhà nước nào nhé!

Ảnh mát mẻ nhân trời đông lạnh giá