Lục Đạo Luân Hồi

 LỤC ĐẠO LUÂN HỒI.

1 – Còn gọi là sáu cõi - lục đạo -  chúng sinh phải trải qua trong các kỳ - gian vô cùng tận, là một ý tưởng sâu sắc tối quan trọng của triết lý Phật giáo và nó có nguồn gốc từ triết học Ấn độ, được trình bày trong cái gọi là “ phava chakra’ tức “ bánh xe luân hồi” hay “ vòng quay sinh tử” gồm 6 phần, gọi là “ lục đạo”

Ta thường hiểu rằng, luân hồi là những kiếp sau. Nếu kiếp này ta sống tử tế, tu tập tốt, kiếp sau ta sẽ đầu thai ở cõi trời (devas). Nếu ta phạm tội, nặng nghiệp chướng, kiếp sau sẽ đầu thai xuống đáy, là cõi địa ngục “ naraka”

Cõi trời là chư thiên, là nơi mà chúng sinh vốn là những kẻ thành tựu thế gian cao nhất. Cõi địa ngục là nơi chúng sinh phải chịu giày vò, bởi khi ở thế gian họ là những kẻ thất bại…

Đây là hai cực, nơi hạnh phúc nhất và đau khổ nhất.

Ở giữa hai cực đó là thế giới ngạ quỉ, tức quỉ đói ( pretas), ngay kế địa ngục ( naraka).

Ngạ quỉ là những sinh linh thất vọng có cái miệng nhỏ nhưng bụng thì to vật, nên sự thèm ăn thì lớn nhưng phương tiện làm thỏa mãn sự thèm khát đó lại có giới hạn, bởi vậy lúc nào cũng thèm… 

Kế trên ngạ quỉ là loài người, vì loài người ở chính giữa trong lục đạo. Tu tập tốt bạn sẽ tiến lên từ loài người đến cõi trời. Tu tập không tốt, sống buông thả, bạn sẽ bị kéo xuống dưới.

Kế ngay dưới loài người là cõi Atula, là nơi mà các sinh linh đầy phẫn nộ cư ngụ, những hiện thân của sự khinh bỉ và hành vi giận dữ, bạo hành… 

Giữa cõi Atula và địa ngục, chính là cõi của loài súc sinh…

2 – Tuy nhiên, nếu cứ hiểu những tư tưởng trên đây theo nghĩa đen, thì triết lý phật giáo cũng tầm phào thôi, và tôi chẳng lấy làm bái phục gì lắm nhà tư tưởng được xem là bất hủ hiếm hoi trong lịch sử nhân loại, tức đức Phật.

Vì, cứ hiểu ý tưởng của ngài theo nghĩa đen, rồi tuyên truyền giảng pháp theo đúng nghĩa đen, thì chúng sanh sợ hãi, rồi u mê, rồi mê tín, rồi ta có thể dắt như dắt bò, quá dễ.

Làm sao chúng ta thành phật theo ý tưởng của ngài, rằng “ Ta là phật đã thành, các người là phật sẽ thành” được?

3 – Thực ra, “lục đạo luận hồi” chính là những mô thức khác nhau ngay chính trong tâm trí con người, ở hiện tại.

Bạn cứ hình dung, một buổi sáng bạn nhận tin doanh nghiệp của bạn phá sản, vợ bạn theo giai, con trai của bạn thì nghiện ma túy, con gái của bạn thì đang … làm phò.

Khi đó, trong tâm trí bạn là sự thất vọng đến mức thống khổ, bạn sống trong giày vò đau đớn, và chính lúc đó, bạn đã ở địa ngục rồi!

Ngược lại, bạn tỉnh dậy với trạng thái an bình, công việc ổn, vợ duyên dáng âu yếm bạn, con cái bạn đạt thành tựu trong học tập.v.v.. thì trạng thái an bình này khiến bạn chính xác đang ở cõi người.

Nhưng, một ngày thức dậy bạn nhận toàn tin mừng tột độ, con bạn đoạt giải field, vợ bạn bảo vệ thành công ngôi hoa hậu quí bà, công ty bạn ký được hợp đồng khủng, mẫu thân bạn khỏi bệnh ung thư gan .v.v..  thì đây là niềm vui, niềm hạnh phúc không thể tả xiết, và lúc đó, tâm trạng của bạn đã ở cõi trời.

Nhưng, cũng một buổi sáng tỉnh dậy, bạn nổi điên đấm vợ vì nấu thịt bị cháy, đấm con vì nó bị đuổi học, vác dao chém hàng xóm vì hát karaoke quá to, và dùng điếu cày đập vỡ thủ cấp thằng bạn vì nó không chịu trả … tiền bia.

Thì chính xác, tinh thần của bạn đã đẩy bạn xuống cõi Atula.

Và, cũng một buổi sáng đẹp trời bạn tỉnh dậy nhưng chưa hết cơn phê ma túy mà bạn chơi bét nhè đêm qua, bạn lú lẫn như thằng ngáo, cời truồng chạy ra đường múa may … thì tâm trí bạn lúc ấy đúng là tâm trí của súc sinh. Bạn đang ở cõi súc sinh rồi!

4 – Đây chính là những mô thức tinh thần, để hiểu rằng, theo Phật giáo, bạn càng trở nên tốt hơn thì bạn càng tiến lên phía trên, lên cõi trời. Bạn càng xấu xa, càng tồi tệ, thì bạn càng tuột xuống dưới, cõi địa ngục. Tất cả là ở bạn và ngay lúc này, ở giữa thế gian, khi mà bạn đang tồn tại.

Mọi thứ có đi lên thì tất phải có đi xuống, bạn không thể cải thiện chính mình một cách vô tận được. Tương tự như việc mài dao quá sắc thì lưỡi dao cũng bắt đầu mòn đi, bạn càng cải thiện chính mình đến một giới hạnh nào đó thì bạn lại bắt đầu trở nên tồi tệ.

Bởi vậy, trong cuộc sống, thậm chí trong một ngày, có khi bạn phải trải qua cả sáu kiếp luân hồi.

Và, cũng bởi vậy, mục đích của việc tu tập là giúp bạn “ra khỏi luân hồi”. 

Nhớ nhé, không cõi trời hay cõi người hay cõi địa ngục, mà là ra khỏi luân hồi, mới thực sự là “giải thoát”. Và “ giải thoát” hay “giác ngộ” mới là đích của việc tu hành.

5 – Chính nhận thức này mới thật sự đạt đến chân lý Phật giáo, và nó mới khiến triết lý Phật giáo trở thành thứ triết lý cao minh sâu sắc, khiến các triết gia phương tây tâm phục khẩu phục.

Giờ ta cứ nhìn lại thế gian, nơi chúng sinh mõm vẩu cư ngụ, ta có nhận thấy rằng khắp nơi đều là ngạ quỉ hay không?

Từ quan đến dân, ăn như chết đói, lúc nào cũng thèm ăn, khoe nhau cái sự ăn như một niềm hãnh diện. Quan to thì ăn kiểu quan to, ăn không biết no, ăn được là ăn, ăn rồi đi tù cũng ăn. Dân đen thì ăn kiểu dân đen, thậm chí chỉ là ngồi bệt quanh nồi lẩu, ăn đến sinh bệnh sinh tật, thậm chí chết vì ăn. Ngạ quỉ ngay giữa thế gian, ngay lúc này, kiếp này, đâu phải xa xôi gì?

Rồi hãy xem bọn giết người vì ánh nhìn gây sự trong quán bia, chồng giết vợ vì cơn ghen, vợ giết chồng vì cơn tức giận, thậm chí cha giết con, con giết cha, bạn bè thịt nhau cứ loạn xà ngầu… chẳng phải các vị đang ở cõi Atula hay sao?

Rồi cũng không ít người sống thanh bạch giản dị, tâm hồn thư thái, vợ chồng yêu thương nhau, con cái chăm ngoan, có hiếu với cha mẹ. Họ đang làm người đích thực đấy thôi… 

Và cũng rất nhiều người sống vì mọi người, sẵn sàng hy sinh vì mọi người, họ sống trong ngập tràn hạnh phúc vì được chia sẻ yêu thương. Họ đang ở cõi trời đấy còn gì.

6 – Ngay trong cuộc đời của bạn, bạn có thể phải trải qua “ nhiều kiếp luân hồi”,  khi thì ở địa ngục, lúc ở cõi trời, khi là ngạ quỉ, lúc là súc sinh…

Chẳng phải, một ngày xấu trời, song thân già nua của bạn đang là người minh mẫn khỏe mạnh, bỗng chuyển sang lú lẫn nhớ quên, thì lúc đó người đã luân hồi sang kiếp khác rồi, còn đâu.

Tất cả đều là do “ Ngũ Uẩn” mà ra. Ngũ Uẩn là gì, mời gúc!

Bởi vậy, tự bạn tu tập tốt, bạn thành Phật, thì cũng chính tự bạn, nếu buông thả, bạn thành súc sinh, thành ngạ quỉ, thành atula.v.v..

Không ai độ cho bạn thành Phật, cũng không còn quỉ nào nhập vào bạn để biến bạn thành quỉ được, đó mới chính là logic cao minh của đức Phật.

7 – Hôm qua, có hai bạn fb gửi tôi đường link, các bạn sưu tầm được ở trang “ Phật giáo. Org”, trong đó có trích vài chương trong “Tam tạng kinh”, là bộ kinh được xem là gần với “ Phật giáo nguyên thủy”, trong đó có nói đến “ cõi ngạ quỉ, cõi súc sinh” và cúng “ trục vong” là có thật, do chính Phật dạy.

Tôi tin rằng, thời mà Phật trực tiếp dạy giáo lý, đầu óc người bình dân còn lạc hậu, còn u mê bởi các vô vàn tín ngưỡng ma quỉ khác, nên Phật đành dùng những bài học sơ khởi theo nghĩa đen, nhằm giáo hóa.

Chẳng hạn, một ngày người thân của bạn bỗng lên cơn độc ác, đâm chém lung tung, tâm thần giận dữ, chỉ vì lý do vớ vẩn, nghĩa là anh ta đã “ luân hồi” sang cõi “ atula”, vậy bạn giúp họ bằng cách nào.

Bằng thực hành phật pháp, bằng tụng niệm từ bi, bằng lễ cúng “trục vong”

Và cái sự “ trục vong” theo tôi, giống với tình huống Nhất Đăng Đại Sư dùng phật pháp “ cải biến” con quỉ Cầu Thiên Trượng trong truyện “ Anh hùng xạ điêu”, hơn là trục vong kiểu thích trúc thái minh ceo ba vành

Bởi vì “ vong ma” của Cầu Thiên Trượng là do hắn tự tạo ra, cũng như tâm Phật cũng do chính hắn tự tạo ra sau này, khi đã được Đại Sư điểm hóa.

Các bạn có thể đọc và suy ngẫm trên cơ sở hiểu biết về lục đạo, luân hồi theo nghĩa sâu sắc nhất của tinh thần triết học phật giáo, và cố gắng nhận thức tự mình lời đức Phật…

Còn cứ nhăm nhăm bám vào câu chữ theo nghĩa đen, thì đường đến u mê, mê tín chẳng còn xa, vì giữa những tư tưởng minh triết và sự mê tín, chỉ cách nhau sợi tóc, y hệt như việc ta đang ở cõi người nhưng dễ dàng sa xuống cõi ngạ quỉ, chỉ trong phút chốc, là vậy!

*

Vậy tư tưởng của Phật giáo về “ vô lượng kiếp” “trong vô lượng kỳ gian”, nghĩa là có kiếp sau, thậm chí nhiều kiếp sau trong muôn trùng không gian và thời gian vũ trụ, thì cụ thể nó diễn ra thế nào khi con người – theo phật giáo đã xác quyết – là không có linh hồn?

Thì bài sau sẽ nói, bài này dài rồi!